مجموعه نقد عکس عکاسان ایرانی: نقد عکسِ سودا؛ طناز شهرخ

Tannaz Shahrokh; Title Melancholia 2016
Tannaz Shahrokh; Title: Melancholia 2016

“در واقع من منتقد هنر نیستم. فردی علاقه مند هستم.

میخواهم توجه دیگران را به هنرمندانی جلب کنم که به نوعی الهام بخش من میشوند تا بتوانم حرفهایی درباره اثرشان بزنم.”

ــ رِنِه ریکارد؛ نشریه آرت فوروم

عکاس: طناز شهرخ
عنوان عکس: سودا

شما را به خواندن نقد عکسِ سودا؛ طناز شهرخ، عکس برتر مسابقه چهل و هفتم از سری مسابقات هفتگی گروه «عکاسان مستقل» با موضوع آزاد در «سبک خلاقانه» دعوت میکنم.
کادری پرتریت، سلفپرتره ای سیاه و سفید، با رنگ غالب سیاه، سیاهی که با پوشیده شدن صورت سوژه، چمباتمه زدن آن و شکستن فرم طبیعی بدن، بیننده را به دیدن عکسی کانسپچوآل در مکتب اکسپرسیونیسم دعوت میکند.
صورت با پارچه ای پوشیده شده است، بدن به حالت چمباتمه بر روی خط مرکز عکس به صورت عمود قرار دارد، دستان و پاها به روی هم کشیده شده است تا فریاد عکس را در بیان دنیای سیاه خود و گله مندی از شرایط به بیننده برساند.
صورت خود را پوشانده تا بگوید فریادی برای سر دادن ندارد؛ چشمهایش بسته است تا بگوید توانی دیگر برای دیدن ندارد؛ و در انتها دستان و پاهای چمباتمه زده، بیننده را به دنیای تغییر فرم داده شده‌اش میکشاند. سوژه‌ مونث؛ زن که در ادوار مختلف مورد تعرض و بی‌عدالتی قرار گرفته است، حالا خسته است، دیگر توانی ندارد تا فریاد کند، و در انتها کاری جز چمباتمه زدن در دنیای خود ندارد.
دامنه های خاکستری کم کنتراست، فرمهای هندسی نامنظم، نوری ضعیف از سمت چپ عکس به داخل کادر تابیده شده همه و همه بر رساندن مفهوم سکوت سوژه کمک کرده است. چهره سوژه نقطه شروع حرکت چشم است و مسیر نگاه به صورت عمود به دستهای کاملاً باز که در مرکز کادر قرار و سپس پاها حرکت میکند. ناخنهای بلند گویا چنگیست بر دلِ خسته از فریاد بر میخیزد.
سایه ای ایجاد شده بر روی لبان دخترکِ عکس، سکوت سوژه را فریادی بلندتر کرده است. کادر پویای پرتریت که با فضاهای منفی که به رنگ سیاه آغشته شده، با سکون و سکوتِ بیانِ عکس در تضاد و چالش است و بیننده را در اندیشه‌ی خود، به تفکر در زیبایی این تضادها میکشد و حاصل آن ایجاد یک لوپ در ذهن برای گذر از پویایی کادر به سکوت و خستگی سوژه‌ی صورت پوشانده شده است.
عکاس با قراردادن به جای المانها، که هر کدام با قدرتِ بار معانی، نقش خود را ایفا کرده اند، به بیان موفقی از کانسپت عکس دست یافته است.

داوود مددپور
تهران؛ سپتامبر 2016

Share your thoughts